Winter discussietopic 2025/2026

Citaat van: Joep op Vandaag om 08:45Goede morgen weerliefhebbers hierbij onze pluimen EC en GFS. Het spijt ons maar we weten gewoon niet wat het gaat worden komende 2 weken...

Deels waar, maar er komt ook steeds duidelijker een splitsing tussen noord en zuid. In het noorden grotere kans op kouder weer en in het zuiden op minder koud weer, waarbij beide ook tegelijkertijd kunnen plaatsvinden.
Ook zijn er wat nieuwe sneeuwkansen bij gekomen!

Uit de KNMI Guidance meerdaage:

"Modelbeoordeling en onzekerheden:
De komende tien dagen zien we dat het geleidelijk droog wordt onder invloed van het hogedrukgebied en het ensemble ondersteunt dat. De oper is een van de warmste leden. Het doorkomen van storingen aan het einde van volgende week wordt maar door een klein deel van het ensemble ondersteund. Op de termijn voorbij dag 10 zien we meerdere berekeningen die wat serieuzere kou onze kant op laten komen. De betrouwbaarheid neemt in deze termijn weliswaar af, maar dit scenario zit er wel vrij consistent in. Het wordt kouder, maar het is nu nog de vraag hoeveel kouder. Veel hangt af van de locatie van het hoog en de aanwezigheid van uitlopers in zuidelijke richting die ervoor zorgen dat de transport kou een langere weg moet afleggen. De neerslagkansen blijven relatief laag, dus deze mogelijke winterse periode krijgt een heel ander karakter dan in de eerste decade van deze maand. AIFS laat een vergelijkbaar beeld zien, al is hier de onverstoorde run juist een van de koudste oplossingen.

(...)

Samenvatting EPS-periode:
Rustig en droog weer, met van tijd tot tijd zon. De kans op neerslag neemt iets toe naar 30%. Grote kans (60-70%) op temperaturen die onder het langjarig gemiddelde liggen met 's nachts lichte tot matige vorst. De kans op droog winterweer met overdag temperaturen net onder het vriespunt en 's nachts matige tot strenge vorst is ongeveer 20-30%."

In de bijlage deel ik de ijsgroeipluim van Weerplaza voor regio noord. Naar een gemiddelde ijsdikte van 10 centimeter: da's hoopvol! Natuurlijk wel nog enorme onzekerheidsmarge: in het slechtste scenario zwemmen de eenden in eindeloze sloten vloeibaar water, in het beste geval wordt een dikte van 20 centimeter gemeten en stijgt de 'E-koorts' in het land.

Heel gek om te zeggen, maar het lijkt het slechtst denkbare scenario voor de schaatsprofs te worden: áls het deze winter gaat gebeuren dat we langduriger op het ijs kunnen staan, zal het gebeuren nu in een periode waarin de olympische winterspelen er ook snel aan komen. Dan gaan velen moeten kiezen wat ze kunnen en willen doen: trainen of schaatsen?

Oper GFS is wel mooi hoor met echt winterkansen.

Koude lucht stroomt vanuit NO/Europa richting Benelux. Op 850 hPa zitten we rond -5 tot -10°C .Kans op matige vorst.
Met hogedruk in het noordoosten en lage druk in het zuiden is de stroming gunstig voor winterweer.

Pfoe ja het blijft een thriller welke kant het op zal gaan. Bij GFS een aardige koude cluster, maar bij EC vanmorgen een groter wordende warmere cluster. De oorzaak zien we ook terug bij de EC Oper, namelijk toenemende invloed van lagedrukgebieden vanaf de oceaan:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Deze proberen meer het hoog te verdringen, wat er hier opnieuw een beetje zwakjes voor de dag komt. Bovendien met een uitloper in ZO-richting, waardoor de route van transportkou wat afgesneden wordt. De lagedrukgebieden sturen juist veel warmere lucht het continent op. Een fragiele situatie, met mogelijk ook grote temperatuurverschillen over een kleine afstand. Dat zien we ook terug bij de EC Oper:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Koud in Groningen overdag met tegen de Duitse grens nog net aan -4 graden, terwijl Zuid-Limburg door de lijwerking van de Ardennen mogelijk de +6 graden aantikt. Dit verklaart wel de onzekerheid in de pluim; kleine verschuivingen kunnen grote gevolgen hebben qua temperatuur.

Dan nog wel iets opvallends; de AI modellen van EC en GFS. Ik kijk er altijd met een schuin oog naar, vooral benieuwd na de voorspelbaarheid van deze weermodellen. Ze werken namelijk via een ander systeem dan de 'traditionele' weermodellen. Kortgezegd gebruiken de traditionele weermodellen complexe, natuurkundige berekeningen om een toekomstbeeld te schetsen. De AI modellen analyseren patronen en vergelijken dit met situaties uit het verleden. Het is een interessante discussie in welke mate dit toepasbaar zou kunnen zijn op zoiets complexs als het weer.

Wel zien we dat beide AI modellen eigenlijk overwegend met koude opties komen. Qua setting soms wel verschillend, maar bijna altijd wel een winters beeld. Dat geeft aan dat eenzelfde situaties in het verleden vaak geleid moeten hebben tot winterweer. Maar dan klinkt bij mij toch ook altijd het zinnetje: 'Behaalde resultaten in het verleden bieden geen garantie op de toekomst'

Interessant dus of ze deze weg komende runs blijven voortzetten en wat het uiteindelijk gaat worden natuurlijk.

Citaat van: Armand op Vandaag om 09:27(...)

Dan nog wel iets opvallends; de AI modellen van EC en GFS. Ik kijk er altijd met een schuin oog naar, vooral benieuwd na de voorspelbaarheid van deze weermodellen. Ze werken namelijk via een ander systeem dan de 'traditionele' weermodellen. Kortgezegd gebruiken de traditionele weermodellen complexe, natuurkundige berekeningen om een toekomstbeeld te schetsen. De AI modellen analyseren patronen en vergelijken dit met situaties uit het verleden. Het is een interessante discussie in welke mate dit toepasbaar zou kunnen zijn op zoiets complexs als het weer.

Wel zien we dat beide AI modellen eigenlijk overwegend met koude opties komen. Qua setting soms wel verschillend, maar bijna altijd wel een winters beeld. Dat geeft aan dat eenzelfde situaties in het verleden vaak geleid moeten hebben tot winterweer. Maar dan klinkt bij mij toch ook altijd het zinnetje: 'Behaalde resultaten in het verleden bieden geen garantie op de toekomst'

Interessant dus of ze deze weg komende runs blijven voortzetten en wat het uiteindelijk gaat worden natuurlijk.

Dank voor de update Armand. het blijft inderdaad razend spannend. Vanuit dat én je bijdrage over de AI modellen, een oprechte vraag: in welke mate neemt de AI ook de toekomst mee in de berekening? Ik bedoel: we hebben deze winter ook al gesproken over ideale settings met oostenwind waarbij de kou achterwege bleef, simpelweg omdat er onvoldoende kou in het oosten aanwezig was.
We hebben ook al besproken hoe de winters alsmaar opwarmen. En dat we situaties meemaken die 10 jaar geleden nog tot winterweer zouden leiden, en nu niet. Zat de AI er toen ook goed op? Neemt het algehele klimaatverandering en -opwarming mee?

En, om positief af te sluiten: is het model nu voor het eerst positief over kou, zélfs in ons huidige klimaat?

Dat vind ik best interessant met die AI modellen. Waar kan ik die vinden ?
De basis van deze modellen is dus het verleden als ik het goed begrijp. Er bestaat tegenwoordig nog steeds de "Enkhuizer Almanak". Dit boekje geeft ook een voorspelling, zeer grofmazig en met een grote korrel zout, op basis van
(eeuwen)oude waarnemingen en gebeurtenissen. Zou best grappig zijn als de uitkomsten vergelijkbaar zouden zijn met AI modellen, terwijl de almanak handwerk is. Ik zou zoooo graag willen schaatsen maar ik heb helaas mijn kruisband afgescheurd en mijn meniscus gescheurd dus skiëen wordt al niks maar schaatsen dit jaar ook niet terwijl het misschien eindelijk weer kan straks #stukjefrustratie

Citaat van: Extremissimorum op Vandaag om 10:01Dank voor de update Armand. het blijft inderdaad razend spannend. Vanuit dat én je bijdrage over de AI modellen, een oprechte vraag: in welke mate neemt de AI ook de toekomst mee in de berekening? Ik bedoel: we hebben deze winter ook al gesproken over ideale settings met oostenwind waarbij de kou achterwege bleef, simpelweg omdat er onvoldoende kou in het oosten aanwezig was.
We hebben ook al besproken hoe de winters alsmaar opwarmen. En dat we situaties meemaken die 10 jaar geleden nog tot winterweer zouden leiden, en nu niet. Zat de AI er toen ook goed op? Neemt het algehele klimaatverandering en -opwarming mee?

En, om positief af te sluiten: is het model nu voor het eerst positief over kou, zélfs in ons huidige klimaat?

Dat zijn hele goede vragen, waar ik helaas het antwoord ook niet volledig op heb. Waarschijnlijk wordt er momenteel ook volop onderzoek naar gedaan. Ik denk dat, zoals je zelf ook aangeeft, de klimaatverandering een grote uitdaging is voor dit soort methodes van verwachtingen opstellen.

Inderdaad het bekende voorbeeld: Een winterse setting in 1990 had destijds wellicht meer winterweer opgeleverd dan eenzelfde setting in 2026. Toch denk ik dat een AI model hier wel rekening mee houdt, in bepaalde mate dan. Het model zal wellicht ook 'oppikken' dat bepaalde settingen door de tijd heen andere uitkomsten krijgen. Er zal een bepaalde marge bijzitten, die zichzelf ook steeds weer aanpast zo lijkt me.

Reinout schreef er ruim een jaar geleden al over, toen waren de eerste tekenen best hoopvol:
https://www.weerverteller.nl/verhalen/ai-model-geeft-nieuwe-slinger-aan-kwaliteit-weerverwachting

Wat me hier met name opvalt, is dat het AI model schijnbaar juist beter presteert bij extremen die waarschijnlijk zijn toe te schrijven aan klimaatverandering; het presteerde beter bij extreme neerslag en extreem hoge temperaturen.

Dat bevestigd wel het beeld dat AI modellen via de een of andere manier toch ook rekening lijken te houden met klimaatverandering. Het blijven echter experimentele verwachtingen die nog echt geïnterpreteerd moeten worden door mensen. Ik denk dat je de AI modellen vooral het beste kan gebruiken voor bepaalde patronen te herkennen, en niet zozeer welke parameters ze daar precies bij berekenen.

Citaat van: riddler op Vandaag om 10:53Dat vind ik best interessant met die AI modellen. Waar kan ik die vinden ?
De basis van deze modellen is dus het verleden als ik het goed begrijp. Er bestaat tegenwoordig nog steeds de "Enkhuizer Almanak". Dit boekje geeft ook een voorspelling, zeer grofmazig en met een grote korrel zout, op basis van
(eeuwen)oude waarnemingen en gebeurtenissen. Zou best grappig zijn als de uitkomsten vergelijkbaar zouden zijn met AI modellen, terwijl de almanak handwerk is. Ik zou zoooo graag willen schaatsen maar ik heb helaas mijn kruisband afgescheurd en mijn meniscus gescheurd dus skiëen wordt al niks maar schaatsen dit jaar ook niet terwijl het misschien eindelijk weer kan straks #stukjefrustratie

Je kan het inderdaad met de Enkhuizer Almanak vergelijken! Grappig ja, die vergelijking had ikzelf nog niet gemaakt. AI analyseert inderdaad vergelijkbare situaties met het verleden en maakt daarmee een verwachting op. Grote voordelen zijn de snelheid en duurzaamheid waarmee dit gebeurd. De traditionele weermodellen hebben een grote rekenkracht nodig wat veel tijd en energie kost. Nadeel is dus vooral dat we nog niet goed weten hoe betrouwbaar deze methode is, zeker omdat de natuurkundige rekenmethodes erin ontbreken. Een combi van beide zal wellicht voor de toekomst oplossing kunnen bieden.

Je kan veel weermodellen, waaronder de AI modellen terugvinden op Meteociel. EC AI vind je bijvoorbeeld hier: https://www.meteociel.fr/modeles/ecmwf_aifs.php?aifs=2
En beterschap met je knie!

Duidelijk, Armand! Ben benieuwd naar rapporten die ongetwijfeld gaan komen over hoe nauwkeurig AIFS deze winter is gebleken en op welke termijn.

Wie wil zien hoe fout het allemaal nog kan gaan lopen in de komende periode, zie de oper van GFS06. Wat een nachtmerrie van een run zeg, poah.

Maar: gelukkig alleen de oper. We waren verwend met veel koude opers de laatste dagen, maar nu eens een warmere. Pluimgemiddelde is verder afgekoeld (gelukkig) en de oper zit vrijwel bovenaan. Geen man overboord dus.

Nog steeds die enorme spreiding. Ergens volgende week moet toch wel eens duidelijk gaan worden welke koers het wordt, lijkt me. Maar wanneer gaan we dat zien? In 2012 duurde het ook even, maar ongeveer een week van tevoren kwam de omslag en verschenen er duidelijk koudere scenario's. Nu zitten we ook bijna in die termijn. Hopelijk krijgen we dus dit weekend ergens een bevestiging.

Yup, en de kans is er ook dat die een week van te voren naar de Lente zwabbert. Dus op naar de volgende

PS: Wel een heerlijke dag geweest vandaag met zuidelijke wind, zon en 11'C

Je kan veel weermodellen, waaronder de AI modellen terugvinden op Meteociel. EC AI vind je bijvoorbeeld hier: https://www.meteociel.fr/modeles/ecmwf_aifs.php?aifs=2
En beterschap met je knie!

Dank je wel, ja ik moet nog geopereerd worden dus zal veel meelezen de komende tijd.
Tot hoever terug gaat de data van de AI modellen ?
De almanak is tenslotte al 430 jaar oud. Daarin komt dus nog van alles terug van voor het begin van de officiële metingen

GFS ook weer prima, maar op een of andere manier ben ik er nog niet gerust op haha. Zou lekker zijn als we wat meer zekerheid zouden krijgen. Aan de andere kant is dat ook weer het mooie aan het weer.

Winter discussietopic 2025/2026

Vandaag om 09:15 #920

Extremissimorum

Vandaag om 09:18 #921

Joep

Vandaag om 09:27 #922

Armand

Vandaag om 10:01 #923

Extremissimorum

Vandaag om 10:53 #924

riddler

Vandaag om 11:17 #925

Armand

Vandaag om 13:01 #926

Extremissimorum

Vandaag om 14:02 #927

Der RoX

Vandaag om 16:07 #928

riddler

Vandaag om 16:11 #929

Zynex