Winter discussietopic 2025/2026

De meteorologische start van de winter, op 1 december 2025, hebben we al een tijdje achter ons gelaten. Deze is ook geruisloos ingegaan zonder enige vorm van winterweer, met regelmaat kwamen we zelfs (ver) in de dubbele cijfers terecht qua temperatuur. En dat na een hoopvolle novembermaand met de eerste winterse perikelen, hoe kon het zo omslaan?

Een korte terugblik
Tijdens afgelopen herfst domineerde de blokkades van hogedrukgebieden meermaals. Het leverde zowel warme en droge periodes op, maar ook zeer natte periodes op het moment dat lagedrukgebieden gevangen zaten tussen de hogedrukgebieden in. In november bleef het patroon geblokkeerd met zelfs een stevig blok op de Atlantische oceaan. Een zakkend lagedrukgebied vanuit Scandinavië bracht de eerste winterse perikelen bij ons, en bijvoorbeeld veel sneeuw in de Alpen. Toen kwam er ook nog een recordvroege SSW in de kaarten.

Vrijwel alle signalen stonden op groen voor een winters begin van december. Het toen nog aanwezige geblokkeerde patroon kon mooi een oppepper gebruiken door de naderende SSW. Echt winterse scenario stonden heel even in de weerkaarten, met de nadruk op heel even. Die SSW pakte namelijk helemaal verkeerd uit voor Europa en stuurde meerdere bellen met vrieskou Amerika in. Het welbekende gevolg was de uitstroom van die koude lucht over de Atlantische oceaan en de start van een zeer sterk zonaal patroon.

De huidige situatie
We zitten dus al weken in een zich herhalende loop van lagedrukgebieden die aangeslagen worden voor de oostkust van Amerika/Canada en in rap tempo naar Europa koersen. Een stevig hoog boven Oost-Europa geeft zodanig tegengas dat de meeste wind en regen ons niet kunnen bereiken. Een zuidelijke wind brengt (zeer) zachte lucht naar grote delen van Europa, tot ver in Scandinavië. Winterweer is nauwelijks te vinden op ons continent. Komende dagen zien we dit patroon zich opnieuw herhalen met weer een heel sterk lagedrukgebied ten zuiden van Groenland:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Een omslag?
Ik heb er bewust een vraagteken bijgezet. Eigenlijk al wekenlang zit er een omslag in het EC sub-seasonal model (30+ dagen verwachting), waarbij hogedrukgebieden ten noorden van ons ditmaal wel voor winterweer zouden moeten zorgen. Alleen bleef deze omslag lang 'steken' achterin de verwachtingstermijn. Afgelopen week kwam de omslag toch steeds wat dichterbij en inmiddels zit deze ook op kortere termijn in de gebruikelijke weermodellen van onder andere EC, GFS, GEM en ICON. Er zijn wel nog veel verschillen in timing en vorm van een nieuwe blokkade. We pakken voor het gemak de twee meest gebruikte weermodellen erbij met doorgaans de hoogste betrouwbaarheid; EC en GFS.

Rond 20/21 december piept er een uitloper van het Azorenhoog tussen de lagedrukgebieden op de oceaan door, in de richting van Groenland. Dat zit eenduidig in de weermodellen. Dit biedt kansen om de depressietrein te doorbreken en een blokkade op te werpen. We zien enkele belangrijke verschillen tussen EC en GFS. EC komt met een iets sterkere poging en een minder doorontwikkeld laag nabij Groenland:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Bij GFS ziet het er fragieler uit met een duidelijk sterker lagedrukgebied bij Groenland:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Twee belangrijke verschillen. In beide gevallen vormt zich uiteindelijk een blokkade. Al wordt bij GFS de brug enkele dagen later pas definitief geslagen met een rug naar Scandinavië, gelijk ook een mooie situatie (kom ik zo op terug):
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Want dit is een belangrijk detail; er sluipt toch weer enig uitstel in deze GFS run. Het is niet ondenkbaar dat de poging rond 20/21 december net niet sterk genoeg is om een blokkade op te werpen, dit zonale patroon is gewoonweg lastig te doorbreken. Dan is het nog maar afwachten of het enkele dagen later wel lukt.

De kans op een nieuwe blokkade is wel onverminderd groot met een ruime meerderheid, maar zekerheid is er natuurlijk nooit in de meteorologie. Het is hier vooral de ervaring uit het verleden die een rol speelt en toch enige onzekerheid naar voren brengt.

De Kerstdagen
Tijdens de Kerstdagen zitten we dus waarschijnlijk in een geblokkeerd patroon. Winters weer wordt het daarbij niet gelijk, de kansen op een Witte Kerst blijven helaas klein. De oorzaak hiervan is dat het zonale patroon van nu alle kou heeft verdreven. In de brongebieden (Scandinavië, Oost-Europa en Rusland) is het doorgaans 5 tot zelfs ruim 10 graden warmer dan normaal. Dus zelfs bij een (noord)oostelijke aanvoer zullen de temperaturen gewoon nog (ruim) boven het vriespunt blijven. De meeste kou lijkt nog mogelijk bij een inversie-weertype.

De kans is groot dat kerst wel wat frisser gaat verlopen dan momenteel, met temperaturen ergens rond de 3-8 graden overdag, nog een ruime spreiding vanwege de termijn. Zeker als er een stevige oostelijke wind komt te staan, kan het voor het gevoel wel winters aanvoelen.

Toch ook enkele winterse kansen
Als het hoog zich beter weet te nestelen boven Scandinavië, dan kan er nog een bel koudere lucht vanuit Rusland naar Europa worden vervoerd. Die kans is zeker ook aanwezig. GFS en GEM komen daar momenteel mee in de 00z runs, zelfs nog (deels) tijdens de Kerstdagen.

GFS komt met een straffe oostelijke aanvoer en laat transportkou in de loop van Tweede Kerstdag binnenstromen:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

GEM doet dat zelfs al op Eerste Kerstdag:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Een verrassing rond of net na de Kerstdagen met serieuzere kou is dus zeker wel mogelijk. Alleen moet dan alles juist op z'n plek gaan vallen komende runs. We hebben echt een 'boost' nodig in de vorm van een bel koudere lucht die aangevoerd zal moeten worden. In de brongebieden is het simpelweg veel te warm nu, wat de kans groter maakt dat we voorlopig nog even moeten wachten op winterkou als bovenstaande settingen zouden uitkomen.

En op de langere termijn?
Het blijft er best gunstig uitzien op langere termijn, mits de omslag natuurlijk ook daadwerkelijk gaat plaatsvinden. Hiervoor kunnen we een blik werpen op het berekende 'weerregime' van EC sub-seasonal:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Hoe lees je dit diagram: Alle 101 members van EC worden samengevoegd in dit diagram waarin enkele clusters ontstaan. De kleuren hebben de volgende betekenis:
- Blauw: positief NAO; lage luchtdruk nabij Groenland en meestal zonaal patroon
- Groen: negatief NAO; hoge luchtdruk nabij Groenland, grotere kans op blokkades
- Rood: geblokkeerd patroon rondom Scandinavië
- Paars: Atlantic Ridge; blokkade op de oceaan

Rood levert vaak een Scandi-hoog/Eurohoog op met doorgaans droog en koud winterweer. Paars en groen leveren vaak blokkades nabij Groenland op met een meer vuil winters weertype uit de noord(west)hoek.

Ook hier zien we duidelijk de omslag terug van een zonaal patroon naar een geblokkeerd patroon rond 20/21 december, met een grote voorkeur voor hogedrukgebieden nabij Scandinavië. Dat zien we inderdaad ook terug in de weermodellen. Dit patroon heeft grote waarschijnlijkheid om dominant te blijven tot en met de jaarwisseling. In het nieuwe jaar neemt de kans toe dat de blokkade zich verplaatst richting Groenland/de oceaan. Pas later in januari zien we de kans op een zonaal patroon weer wat groter worden, maar niet domineren. Best een hoopvolle verwachting!

Samenvatting
Het wordt weer interessant wat betreft de kansen op winterweer, maar zoals zo vaak in onze omgeving zitten er mitsen en maren aan zoals hierboven beschreven. Belangrijk wordt een omslagpunt in het huidige weerregime die gepland staat ergens rond 20/21 december. Dan zou er een blokkade gevormd kunnen worden ten noorden van ons land. Als dat doorgang weet te vinden, dan is het de vraag waar die blokkade zich weet te vestigen. Grote kans dat dat ergens rondom Scandinavië zal zijn. Door het ontbreken van kou in de brongebieden lijkt het niet direct winters te worden met aanvankelijk nog temperaturen (ruim) boven 0. Er zijn echter aanwijzingen dat er rond of na de Kerstdagen een bel koude lucht Europa ingestuurd wordt en dat zou zeker mogelijkheden bieden!

Het is hopen dat de positieve signalen ditmaal wel doorgang gaan vinden!

Super, dankjewel voor de prachtige opening van het winter topic!

Blij dat het winter topic weer geopend is. Herfst topic geeft zo'n naar gevoel deze tijd.

GFS 12z begint goed maar gaat uiteindelijk toch niet helemaal zoals we het zouden willen zien. Scandihoog rekt wat te ver richting het oosten. Echter de kaart op +216 is toch echt best mooi en er staat zelfs een heel klein laagje sneeuw in de kaarten met de kerstdagen. De rest kan nog aan gesleuteld worden

Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

GEM ook zeker niet slecht, en komt ook met een heel klein beetje sneeuw. Met zulke kleine hoeveelheden en temperaturen die niet al te laag uitkomen moet je eerder denken aan auto's en daken die wat aansuikeren (geldt ook GFS). Maargoed ik zou al blij zijn als er überhaupt wat vlokjes dwarrelen met de kerst.

Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

een paar sneeuwvlokjes veel beter dan 12 graden en regen!

Ik begin gewoon weer hoop te krijgen en dat is gevaarlijk want dan kan ik weer teleurgesteld worden

.
Nieuwe pluim is prachtig.

Het staat in ieder al wel geval dagenlang stabiel in de kaarten.
Een dergelijke NO/O-stroming zou bij voldoende kou in de brongebieden garant staan voor hartje winter.
Wie weet koelt het nog wat meer af.

Steeds meer koude leden op termijn inderdaad, nog lang geen zekerheid, modellen zwabberen nog enorm met hoe de hogedruk eruit komt te zien en waar deze komt te liggen. Maar er is zeker veel potentie.

Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Ik heb er zin in, in elk geval al blij met rustig en droog, koud kerstweer. Regen met Kerst is erg deprimerend. Voor de zekerheid ook maar een reis naar Lapland geboekt deze winter. Ik houd de runs in de gaten.

Gaan we dan toch mogelijk een echt wintertje krijgen?

EC12

Hele mooi EC run inderdaad, geen sneeuw maar met dit soort kaarten staan we na kerst in no time op de schaats. Meerdere ijsdagen en een zeer laag dauwpunt. Helaas wel een uitbijter.

Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Citaat van: TMCThomas op di 16 dec 2025 - 21:31Hele mooi EC run inderdaad, geen sneeuw maar met dit soort kaarten staan we na kerst in no time op de schaats. Meerdere ijsdagen en een zeer laag dauwpunt. Helaas wel een uitbijter.

Vrij extreme uitbijter ook. Te mooi om waar te zijn en eerlijk gezegd vrij sadistisch van EC.
In ieder geval wel mooi om de dalende trend bevestigd te zien. Wordt het in ieder geval weer beter weer dan deze nazomer waar we nu in zitten.

Citaat van: Extremissimorum op wo 17 dec 2025 - 08:22Vrij extreme uitbijter ook. Te mooi om waar te zijn en eerlijk gezegd vrij sadistisch van EC.
In ieder geval wel mooi om de dalende trend bevestigd te zien. Wordt het in ieder geval weer beter weer dan deze nazomer waar we nu in zitten.

Ook in de 00Z run van EC komt de operationele run wederom met koude oplossingen. Hopen dat er dadelijk wat meer leden mee gaan in de pluim.

Toch een zwak laag boven West Europa volgende week maar nagenoeg onderlangs dus toch een oostelijke stroming. En het Scandinavisch hoog gaat al naar 1040 dan. Het ziet er goed uit. Even afwachten....

Wat een prachtige run van EC gisteravond he! Een uit het boekje met echte transportkou wat we eigenlijk sinds februari 2012 niet meer echt gehad hebben.

De realiteit ligt waarschijnlijk echter heel anders helaas. Het grootste probleem blijft het ontbreken van serieuze kou ten oosten van ons, dat blijft zeer jammer met de luchtdruksystemen die voorgeschoteld worden. In theorie leveren die vrijwel allemaal winterweer op als er kou voorradig was geweest, in de praktijk wordt dat een veel lastiger verhaal met de huidige situatie.

Het moet dus allemaal goed vallen met de aanvoer van een bel koude lucht uit het oosten. Daarvoor is de positie van de hogedrukgebieden-as van groot belang. Daarin zitten ook de gebruikelijke verschillen. EC laat vanmorgen bijvoorbeeld weer een koude bel aanvoeren met vanaf de kerst een (licht) winters weertype:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

GFS positioneert het hoog anders en dat resulteert in een zuidoostelijke stroming met warmere lucht:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Waar bij EC de temperaturen met kerst nauwelijks boven 0 uitkomen overdag, zorgt een licht föhneffect bij GFS voor temperaturen tot wel 10 graden in Limburg.

Dan is er nog een belangrijk detail. De Oostzee is veel te warm door het ontbreken van kou aldaar. Mocht er een koude stroming uit het noordoosten komen, dan kan de Oostzee veel bewolking genereren door het warme water wat naar onze omgeving gevoerd wordt. Het resultaat is dan dat het met name 's nachts veel minder kan afkoelen dan wat EC bijvoorbeeld nu aangeeft. Weermodellen hebben hier soms moeite mee om dit fenomeen op te pikken.

Concluderend dus zeker prachtige kaarten zo af en toe, maar met de grote nuance dat de bandbreedte voor echt winterweer bij ons heel klein is. De kans is momenteel nog steeds het grootste dat wat nachtvorst het hoogst haalbare is. Natuurlijk al een hele verbetering met afgelopen weken en de kansen op meer liggen er zeker, maar om teleurstelling te voorkomen is het wel van belang om bovenstaand verhaal te vermelden

In elk geval weer meer spanning in de weerkaarten!

De GFS run is nog niet echt echt winters

Is dat de eerste signalering van de 'dode mus'? Elk jaar wordt deze vogel hier meerdere malen gespot.
Je bent altijd toch bang dat het 3 nachtjes vriest en daarna de lijn weer hard omhoog gaat, het zou echt sinds jaren anders zijn als dat nu niet gaat gebeuren.

Icon komt met een klein beetje sneeuw op kerstavond. Wat zou dat toch leuk zijn, als het maar een poederlaagje.

Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Citaat van: TMCThomas op wo 17 dec 2025 - 17:24Icon komt met een klein beetje sneeuw op kerstavond. Wat zou dat toch leuk zijn, als het maar een poederlaagje.

Zeer interessant, mede gezien het feit dat ICON vaak helemaal niet scheutig is met sneeuwberekeningen. Oorzaak is een koude-putje dat precies over de Benelux trekt:
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Dit beeld komt de afgelopen runs al vaker voorbij en kan onder de juiste omstandigheden wel wat lichte neerslag produceren. Bij een gunstige opbouw van de atmosfeer is sneeuw dan zeker ook mogelijk.

GFS12z laat het koude-putje ook ontstaan, maar laat het ten noorden van ons land passeren over de Noordzee. Heel opvallend is dat er wel een duidelijker signaal terug te vinden is in de ENS van GFS (de leden van het weermodel die samen de pluim vormen):
Guests are not allowed to view images in posts, please Register or Login

Dit is de sneeuwkans in de voorgaande 24u volgens de individuele leden van GFS. Voor deze kaart wordt dus gekeken naar de leden die sneeuw berekenen in het tijdvak 25 december 01:00u - 26 december 01:00u. Dat ligt deze run tussen de 25 en 50%! Het lijkt echter zoals wel vaker in dit soort situaties voornamelijk om lichte neerslag te gaan bij temperaturen die misschien net wat boven 0 blijven. De kans op een sneeuwdek groter dan 1cm is nagenoeg nihil volgens diezelfde leden.

Het is wel een belangrijke verandering dat er misschien toch iets van sneeuw kan gaan dwarrelen met kerstmis dit jaar. Laat ik voorop stellen dat de kans voorlopig klein blijft, maar er is nog genoeg tijd om deze trend door te zetten

De hoofdruns vanEC, Gfs,Ukmo,Icon laten allemaal mooie winterse kaarten zien.

Kaartjes via Sebastian Aarts

Winter discussietopic 2025/2026

ma 15 dec 2025 - 12:17 #1

ma 15 dec 2025 - 15:42 #2

ma 15 dec 2025 - 18:07 #3

ma 15 dec 2025 - 18:41 #4

di 16 dec 2025 - 09:00 #5

di 16 dec 2025 - 09:50 #6

di 16 dec 2025 - 11:52 #7

di 16 dec 2025 - 14:32 #8

di 16 dec 2025 - 20:40 #9

di 16 dec 2025 - 21:31 #10

wo 17 dec 2025 - 08:22 #11

wo 17 dec 2025 - 09:03 #12

wo 17 dec 2025 - 09:31 #13

wo 17 dec 2025 - 10:25 #14

wo 17 dec 2025 - 16:16 #15

wo 17 dec 2025 - 17:23 #16

wo 17 dec 2025 - 17:24 #17

wo 17 dec 2025 - 18:25 #18

wo 17 dec 2025 - 20:15 #19